KARANTIN VA O‘TA XAVFLI YUQUMLI KASALLIKLAR BILAN ISHLASHDA KIYILADIGAN MAXSUS SHAXSIY HIMOYA KIYIMLARGA QO‘YILADIGAN TALABLAR
DOI:
https://doi.org/10.47390/Med-pro/v4i3y2026/N03Ключевые слова:
karantin, o‘ta xavfli yuqumli kasalliklar, maxsus shaxsiy himoya vositalari, o‘latga qarshi xalat, respirator, qo‘lqop, himoya poyabzali, yuz himoya ekrani, infeksion xavfsizlik.Аннотация
Ushbu maqolada karantin va o‘ta xavfli yuqumli kasalliklar bilan ishlashda qo‘llaniladigan maxsus shaxsiy himoya kiyimlariga qo‘yiladigan asosiy talablar o‘rga nilgan. Xususan, o‘latga qarshi xalat, qo‘lqoplar, himoya poyabzali, ko‘z va yuzni himoya qiluvchi ekranlar, shuningdek, niqob va respiratorlarning himoya xususiyatlari, material sifati, konstruksiyasi, gigienik talablari hamda qo‘llash qoidalari tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida normativ-huquqiy hujjatlar, sanitariya qoidalari, JSST tavsiyalari va ilmiy adabiyotlar asosida tahliliy hamda solishtirma usullardan foydalanildi. Olingan natijalarga ko‘ra, maxsus shaxsiy himoya vositalarining samaradorligi ularning sifatli materialdan tayyorlangani, belgilangan talablarga muvofiqligi va ulardan to‘g‘ri foydalanish bilan bevosita bog‘liq ekani aniqlandi. Maqolada karantin va o‘ta xavfli yuqumli kasalliklar bilan ishlovchi mutaxassislar uchun shaxsiy himoya vositalarini to‘g‘ri tanlash, qo‘llash, dezinfeksiya qilish, saqlash va utilizatsiya qilishning ahamiyati asoslab berilgan.
Библиографические ссылки
1. World Health Organization. Laboratory Biosafety Manual. 4th edition. Geneva: WHO; 2020.
2. “Laboratory biosafety refers to the containment principles, technologies and practices that are implemented to prevent unintentional exposure to biological agents and toxins or their accidental release.”— WHO, Laboratory Biosafety Manual, 2020.
3. Campbell MJ. 1976–2010 йилларда NIH/OBA томонидан қайд этилган бахтсиз ҳодисалар, таъсирланишлар ва лабораторияда орттирилган инфекциялар таҳлили. Appl Biosaf. 2015;20(1):12–26.
4. Неъматова, Н. У. (2026). ОСОБЕННОСТИ ЭПИДЕМИОЛОГИИ ВНУТРИ БОЛЬНИЧНОЙ ВИЧ ИНФЕКЦИИ В ГОРОДЕ ТАШКЕНТЕ.
5. Coelho AC, García Díez J. Биотехнология соҳасидаги биологик хавфлар ва лабораторияда орттирилган инфекциялар. Front Bioeng Biotechnol. 2015; 3:56.
6. Choucrallah D ва бошқалар. Инсон патогенлари ва токсинларига лаборатория таъсирини кузатиш: Канада, 2018. Can Commun Dis Rep. 2019;45(9):244–51.
7. Siengsanan-Lamont J, Blacksell SD. Осиё-Тинч океани минтақасида лабораторияда орттирилган инфекциялар бўйича шарҳ. Trop Med Infect Dis. 2018;3(2).
8. Good microbiological practices and procedures (GMPP) 1: personal protective equipment (PPE) — ЖССТ биохавфсизлик видео серияси. Geneva: WHO; 2019.
9. Respiratory protective equipment at work: a practical guide. London: Health and Safety Executive; 2013.
10. ISO 374:2016. Protective gloves against dangerous chemicals and microorganisms.
11. . Centers for Disease Control and Prevention. Biosafety in Microbiological and Biomedical Laboratories. 6th edition. 2020.
12. NS, X. J. A. (2025). NEFT VA GAZ ISHLAB CHIQARISH SOHASIDA ISHLOVCHI XODIMLARNING SOG ‘LIG ‘IGA TA’SIR ETUVCHI EPIDEMIOLOGIK XAVF OMILLAR VA ULARNI OLDINI OLISH (Doctoral dissertation, O'zbekiston).
13. Xudoyqulov JB, X. N. (2025). O ‘ZBEKISTONDA METAPNEVMOVIRUSNING EPIDEMIOLOGIK XUSUSIYATLARI VA PROFILAKTIK CHORA TADBIRLAR.
14. Xudoyqulov Jonibek Bozorovich, M. G. S. (2025). QASHQADARYO VILOYATIDA QIZAMIQ KASALLIGI NING EPIDEMIOLOGIK TAHLILI.
15. Худойкулов, Ж. Б., Абдукахарова, М. Ф., & Матназарова, Г. С. (2018). Факторы риска злокачественных новообразований и их профилактика. Интернаука, (44-1), 43-45.
